Kako se radi HPV tipizacija?

HPV tipizacija je test koji otkriva kojim je tipom humanog papiloma virusa (HPV) osoba zaražena. Iako većina HPV infekcija prolazi spontano i bez simptoma, pojedini tipovi virusa (tzv. visokorizični tipovi) mogu izazvati promjene u stanicama, koje dugoročno povećavaju rizik za razvoj raka vrata maternice, rodnice, anusa ili drugih dijelova tijela. U nastavku pročitajte kako se radi HPV tipizacija, kome se preporučuje te kako tumačiti rezultate testa.

Zašto se testirati na HPV?

HPV infekcija je virusna, spolno prenosiva bolest uzrokovana humanim papiloma virusom (HPV). HPV virus ima više od 150 tipova, od kojih većina nema određen zdravstveni rizik. Testiranje se preporučuje zbog mogućnosti da ste zaraženi s HPV tipom (moguće i s više njih istovremeno) koji može nositi posljedice na zdravlje.

HPV tipovi

HPV tipovi sa zdravstvenim rizikom dijele se na kožne i genitalne.

Kožni tipovi napadaju stanice kože i žive u njima te mogu uzrokovati bradavice na površini kože ruku, nogu, stopala i drugdje na tijelu. One se smatraju „običnim” bradavicama koje nisu isto što i genitalne.

Genitalni (ili mukozni) tipovi mogu uzrokovati bradavice na anogenitalnoj sluznici, što uključuje područja vagine, anusa, vrata maternice (cerviks), vulve i penisa, no također i sluznice na glavi i vratu: usta, nos, grlo, kapci, dušnik i bronhiji. Genitalni tipovi dalje se dijele na niskorizične i visokorizične s obzirom na njihovu sposobnost da uzrokuju rak.

Najčešći su niskorizični tipovi 6, 11, 42, 43 i 44. Skloni su uzrokovati bradavice, no rijetko uzrokuju rak.

Najčešći su visokorizični tipovi 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 68 i 69. Oni mogu uzrokovati predstadije raka, rak u anogenitalnom području (uključujući vrat maternice, anus, vulvu, rodnicu, penis) te u području glave i vrata (sluznice usta i grla te koža).

Vrste testova

Za procjenu rizika od karcinoma, kao i za detekciju prisutnosti HPV virusa te identifikaciju HPV tipa koriste se tri glavna testa:

PAPA test – obriskom rodnice, vrata maternice i kanala vrata maternice otkriva prekancerozne i kancerozne stanice

HPV test – otkriva prisustvo HPV virusa, no ne daje informaciju o tipu virusa; može se raditi zajedno s PAPA testom, kao i odvojeno od njega
HPV tipizacija – otkriva točan tip virusa, što je važnije za procjenu rizika i terapiju; može se raditi zajedno s PAPA testom, kao i odvojeno od njega

Zašto je važna HPV tipizacija?

Između PAPA testa i HPV testa, HPV tipizacija je jedini test koji daje informaciju o točnom tipu (ili tipovima) prisutnog virusa, odnosno pripada li nisko ili visokorizičnoj skupini. Na temelju toga procjenjuje se rizik od malignog oboljenja te određuju daljnji terapijski postupci.

Tko bi se trebao testirati?

HPV test, kao prvi korak za potvrdu prisutnosti virusa u stanicama, preporučuje se kao dio rutinskog probira za rak vrata maternice – obično od 25. do 30. godine nadalje, a posebno kod žena koje imaju abnormalan PAPA test. Žene čiji je partner imao HPV ili abnormalne promjene anogenitalnog područja pomoću HPV testa mogu procijeniti rizik.

HPV tipizacija, koja će precizno pokazati tip prisutnog HPV-a, preporučuje se:

kada je HPV test pozitivan
ženama starijim od 30 godina (nakon 30. veća je vjerojatnost trajne infekcije te veći rizik od malignih promjena)
nakon konizacije (odstranjivanje dijela cerviksa kako bi se uklonile prekancerozne ili rane maligne promjene)
prema preporuci liječnika ovisno o ginekološkoj anamnezi

Ako razmišljate o testiranju, važno je imati na umu nekoliko činjenica:

Virus se može prenijeti spolnim odnosom te bilo kakvim kontaktom „koža na kožu” u genitalnom području
HPV infekcija često ne uzrokuje nikakve simptome
mnogi ljudi imaju HPV a da to ne znaju i pritom su prenosioci infekcije
zloćudna bolest može se razviti nakon mnogo godina od zaraze HPV-om bez ikakvih simptoma

Otkrivanje HPV tipa metodom tipizacije jednostavan je i pouzdan način za procjenu rizika i prevenciju raka povezanog s HPV infekcijom.

Zbirka uzoraka

HPV tipizacija brza je i relativno bezbolna procedura, a izgleda kao postupak PAPA testa (istovremeno se mogu obaviti oba testa). Sastoji se od uvođenja spekuluma u rodnicu te uzimanje uzorka s vrata maternice pomoću drvene spatule, pri čemu pacijentica može osjetiti blagu nelagodu. Cjelokupni postupak obično traje 5 – 10 minuta. U transportnom mediju (hranjivoj podlozi – epruveti) dostavlja se u mikrobiološki laboratorij.

Prije pregleda preporučuje se:

uzdržavanje od seksualnih odnosa od 24 do 48 sati prije postupka te ne koristiti vaginalne lijekove ili kupke
dva do tri dana prije ne bi trebalo koristiti vaginalne lijekove, kreme, pjene, pudere ili kupke

Laboratorijske tehnike

HPV tipizacija se izvodi molekularnim laboratorijskim metodama koje otkrivaju DNK virusa u uzetom uzorku.

Najčešća i najosjetljivija metoda danas je PCR (engl. Polymerase Chain Reaction) kojom se umnožavaju i precizno detektiraju prisutni tipovi HPV-a u uzorku.

Koristi se i metoda hibridizacije koja otkriva pripada li pronađeni virus nisko ili visokorizičnoj grupi, no ne otkriva o kojem se tipu radi.

Rezultati testa gotovi su unutar 7 – 10 dana.

Razumijevanje rezultata

HPV tipizacija može pokazati neki od sljedećih rezultata:

Negativan nalaz

Znači da infekcija nije prisutna i da je potrebno daljnje praćenje prema preporuci ginekologa (rutinski PAPA testovi).

Pozitivan nalaz na niskorizični HPV

Pronađen je HPV tip koji je povezan s genitalnim bradavicama, no rijetko uzrokuje rak.
Terapija je obično usmjerena na uklanjanje vidljivih promjena raznim terapijskim postupcima (krioterapija, elektrokoagulacija, laserski tretman i dr.).

Pozitivan nalaz na visokorizični HPV

Pronađen je HPV tip dugoročno povezan s većim rizikom od razvoja raka u anogenitalnom te području glave i vrata.
Liječnik će preporučiti daljnje praćenje i kontrolu (redoviti PAPA testovi, kolposkopija).

HPV tipizacija jednostavna je i pouzdana metoda detekcije tipa HPV-a kod zaražene osobe. Informacija o tome je li pronađeni tip virusa nisko ili visokorizičan za razvoj raka vrata maternice, ali i drugih područja tijela gdje se nastanjuje HPV, pomaže usmjeriti daljnje preglede i terapiju prema prevenciji i ranom otkrivanju abnormalnih stanica.

Za više informacija i rezervaciju termina javite nam se telefonski na +385 1 5005-970, na mail: info@sinteza.hr ili kliknite na link.